Diyabet Ve Sinir Tutulması

seker-hastaligi

Tip 2 Diyabet yani Şeker Hastalığı kronik bir hastalıktır. Yani gelip geçmez, sizinle uzun yıllar beraber kalır. Tip 2 Diyabet tanı konulduktan itibaren ilerleyici bir hastalıktır. Yani tanı konulduğu zamanki bulguları ile kalmaz, yavaş da olsa ağırlaşır.

Tip 2 Diyabet hayatınızın her anını değiştirir ve eğer düzenli ve kalıcı şekilde kontrol altına alınmaz ise organlarımıza, damarlarımıza, cildimize ve sinirlerimize kalıcı zararlar verir.

Tip 2 Diyabetiniz ilerledikçe diğer organlarınız zarar gördüğü gibi, sinirlerinizde bu hastalığa bağlı zarar görmeye başlar. Şeker hastalığı sahibi kişilerin sinirleri bir süre sonra işlevlerini iyi yapamaz hale gelir. En sık eller ve ayaklarda uyuşmalar ve hissizlik görülür. Şeker hastalarının elleri ve ayakları dokunma hislerini kaybederler. Daha sonra bu hissizlik ilerlediğinde, sıcak ve soğuk farkını algılayamaz hale gelirler.

Hastalar banyonun suyunun yada abdest almak için ayaklarını yıkadıkları suyun sıcaklığını hissetmezler. Ağrı hisleri kaybolduğundan cildin yanmasını fark etmezler.

Şeker hastalığının sinirlerde oluşturduğu bu tabloya tıbben Diyabetik Nöropati adı verilir.

Diyabetik Nöropati ilerledikçe hissizlik ve uyuşma yanında sinir tutulmasına bağlı ağrılarda oluşmaya başlar. Diyabetik sinir ağrıları başladığında hayatınız ciddi şekilde etkilenir. Bu ağrılar nedeniyle akşamları uyumakta zorlanırsınız. İlerleyen dönemlerde ağrılar sizi uykunuzdan bile uyandıracak kadar ağırlaşabilir.

Tip 2 Diyabete bağlı olarak meydana gelen bütün bu sinir hasarlarına Diyabetik Polinöropati adını veriyoruz.

Diyabetik Polinöropati şeker hastalığına bağlı olarak ortaya çıkan ve çok farklı bölgelerdeki sinirleri tutan hastalık anlamına gelir. Diyabete bağlı oluşan nöropati sadece eller ve ayaklarda görülmez. Diyabetik nöropati kalp, sindirim sistemi hatta cinsel fonksiyonları gerçekleştiren sinirler de dahil olmak üzere çok sayıda farklı organ ve dokuyu tutabilir.

Diyabetik Nöropati Tip 2 Diyabetli hastaların % 60-70 kadarında görülür. Nöropati daha çok yaşlı ve uzun yıllardır diyabeti olan hastalarda görülür. Yıllar içinde diyabetini kontrol altında tutmakta zorlanan hastalarda daha erken ortaya çıkabilir.

 

Diyabetik Polinöropati Neden Oluşur?

Diyabetik Polinöropatiye neden olan sebepler çok çeşitlidir. Kan şekeri kontrolünün bozukluğu ve devamlı yüksek seyreden şeker düzeyleri en önemli nedendir. Polinöropati riskini arttıran nedenleri şunlardır:

  • Yüksek kan şekeri düzeyleri, kolesterol yüksekliği, diyabet süresinin uzunluğu ve muhtemelen insülin yetersizliği
  • Sinirleri besleyen damarların şeker hastalığından zarar görmesi nedeniyle sinirlerde bozulma
  • Bağışıklık sisteminin sinirlere karşı yıkıcı etki göstererek sinir iltihabına neden olması
  • Karpal tünel sendromu gibi sinirleri sıkıştıran hastalıklar
  • Sigara ve alkol kullanımı

 

Eğer aşağıda ki bulgulara sahipseniz şekere bağlı sinir hasarı için riskiniz yüksektir:

  • Yüksek kan şekerleri
  • 10 yıldan fazla süre diyabet hastası olmak
  • Yüksek tansiyon
  • Sigara içimi
  • Uzun boylu olmak

 

Diyabetik Polinöropati Hangi Şikayetlere Neden olur?

Diyabetik nöropati erken dönemlerde çoğunlukla bulgu vermez. Sinirleri zarar görmeye başlamış birçok hasta yıllarca şikayetleri yaşamayabilir. Belirti vermeye başladığında çoğunlukla çok hafif başlar. Genelde ayaklarda uyuşma ve karıncalanmalar ilk görülen bulgulardır. Daha sonra ağrılar görülür.

Diyabetik sinir hasarının ne şekilde bulgu vereceği tutulan sinire yada organlar göre değişir.

Vücudumuzda üç çeşit sinir asıl olarak bulunur ve şeker hastalığından etkilenir:

  • Duysal Sinirler: Bu sinirlere tıpta sensoriyel sinirler Soğuk-sıcak, sert-yumuşak, tatlı-acı gibi hisleri ayırt etmemizi sağlayan sinirlerdir. Dokunma hissi bunların başında gelir.
  • Hareket Sinirleri: Bunlara tıpta motor sinirler Hareket etmemizi sağlayan kasları çalıştıran sinirlerdir. Şeker hastalığında bu sinirlerde harabiyet olduğunda halsizlik, yorgunluk, kas güçsüzlüğü ve kas ağrıları görülür.
  • İstemsiz Sinirler: Bu sinirlere tıpta otonom sinirler Bu sinirler özellikle iç organlarımızın çalışmasını sağlayan sinirlerdir. Bu sinirlerin uyardığı organlarımız bizim kontrolümüz dışında çalışırlar. Örneğin kalbimiz biz istesek de istemesek de çalışır. Barsaklarımız, karaciğerimiz, pankreasımız ve üreme organlarımız gibi. Bu sinirler de şeker hastalığından hasar görürüler. Hasar gören organın işlevine göre çok farklı şikayetlere neden olabilirler.

 

  • Yüksek kan şekeri ilk olarak uzun sinirlerin en uçlarını etkiler. Bu nedenle ilk bulgular özellikle ayaklarda ve ellerde hissizlik olarak görülür. Bu tutuluma çorap ve eldiven tarzı hissizlik adı verilir.

 

Diyabetik Nöropatinin Organlar Üzerindeki Etkileri

 

  • Cilt: Diyabetik nöropati özellikle uzuvlarda his kayıplarına neden olur. Elleriniz ve ayaklarınızda uyuşmalar, karıncalanmalar ve ağrılara yol açabilir. Sinirlerin beslenmesi bozulduğundan his kayıplarına neden olur. Ayaklarınız üşüdüğünde yün çorap giyin. Isıtmak amacıyla sıcak suya koyar yada sobaya dayar isenin his kaybından dolayı oluşabilecek yanıkları hissetmeyebilirsiniz. Düzenli olarak doktor kontrollerinizi takip edin. El ve ayaklarınızda his kaybı olup olmadığını kontrol ettirin.
  • Kaslar: Kaslarınızı destekleyen sinirler zedelenmişse kaslarınız zayıflayabilir. Güçsüzlük ve yorgunluk hissedebilirsiniz. Bazen üzerine yüklenildiğinde kemik kırıkları oluşabilir. Ayak tabanınız ve ayak tarağınızda yaralar ve nasırlar oluşabilir. Ayağınızda şekil bozuklukları oluşabilir. Bu duruma Şarko ayağı  adı verilir. Ayaklarınızda bu ve benzeri yaralar oluşmaya başlamış ise özel olarak hazırlanmış ayakkabılar giymeniz faydalı olabilir.
  • Mide ve Barsaklarınız: Otonom sinirleriniz ile kontrol edilen iç organlarınız nöropatiden etkilenebilir. Bu durumda mide boşalmanız ve barsak hareketleriniz yavaşlayabilir. Şişkinlik, hazımsızlık, sindirim güçlüğü ve kabızlık yaşayabilirsiniz.
  • Mesane: Mesaneniz huniye benzer. Huninin üst ve alt kısmı iki farklı kas grubundan oluşur. İdrar yapacağınız zaman mesanenin çıkışındaki kaslar gevşeyerek yolu açar. Üst kısımdaki kaslarda aynı anda kasılarak mesanedeki idrarı boşaltır. Mesane kaslarınızı kontrol eden otonom sinirler zarar gördüğünde mesanenizi tam boşaltamazsınız. İdrarınızı tam olarak yaptığınızı hissedersiniz ancak tuvaletden sonra tamamen dolan mesanenizden idrar kaçırabilirsiniz. Mesanenizde kalan idrar miktarı gittikçe artmaya başlar ve bu idrar sık idrar yolu infeksiyonlarına yol açabilir.
  • Penis: Penisi uyaran otonom sinirler hasar gördüğünde sertleşme güçlüğü yaşayabilirsiniz. Nöropati ilerlediğinde tam olarak iktidarsızlık olabilir. Bu durumda protez ile tedavi uygulanabilir.
  • Damarlar: Damarlarda kasılma bozuklukları olabilir. Ayağa hızlı kalktığınızda başınız dönebilir hatta baygınlık geçirebilirsiniz. Bu durumda diz altı orta basınçlı çoraplar giymeniz faydalı olabilir.